Ondanks beperkt aantal luisterbeurten toch een flinke analyse. Mooi!

En toen viel het doek voor Swans. Het uitblijven van financieel succes, problemen met platenlabels en Gira's drankmisbruik deden de band de das om en ook de relatie van Gira en Jarboe strandde.

Swans' zwanenzang (hoeveel recensies zouden dat woord al gebruikt hebben?) droeg de titel Soundtracks for the Blind en is één van de veelzijdigste en daarom voor mij ook één van de moeilijkste albums uit hun discografie - ik heb deze ook ooit weer van de hand gedaan. Het album is een opsomming van vijftien jaar Swans en duurt bijna tweeënhalf uur.

Veel van de kortere tracks zijn meer geluidscollage dan 'liedje' en bevatten samples, loops en ambient/postrockklanken. Daartussen vind je de etherische en uitgesponnen akoestische gitaarklanken van White Light... en hier en daar de mokerslagen van de vroegere periode.



Stukken als bovenstaande klinken op zich heel erg sfeervol, maar ook wat schetsmatig en niet volledig uitgewerkt. En daartussendoor komt dan opeens een (live)nummer als hieronder. Op zichzelf heel erg gaaf, maar zo anders qua geluid en energie dat het voor de sfeer van het album op onaangename manier breekt.



Ook het met dancebeats versierde 'Volcano' zorgt bij mij voor opgetrokken wenkbrauwen.



Tegelijkertijd bevat het album met 'The Sound' en 'Helpless Child'ook twee beesten van songs, die bijna naadloos aansluiten bij het werk van na 2010.



In het kielzog van Soundtracks for the Blind verscheen ook het passend getitelde, obscure, in het Duits gezongen (!) EP:


Swans speelde op 15 maart 1997 hun laatste show. Michael Gira had alles gegeven wat hij had.

Om alle twijfel uit te bannen zag in 1998 nog SWANS ARE DEAD, een collectie met live opgenomen nummers uit de periode 1995-1997, het licht. Michael Gira zou onder de naam Angels of Light verder gaan - maar dat is weer een heel hoofdstuk op zich. Nog één keer die machtige live uitvoering van I Crawled:



https://swans.bandcamp.com/album/soundtracks-for-the-blind-2

Voordat ik verder ga naar het tweede Swans-album (dat überhaupt eerst nog op de deurmat moet vallen), eerst nog een stapje terug in de tijd. Mijn uitgave van Filth heeft nmlk o.a. een bonus-CD met de eerste EP, Speak E.P.#1, erop. Deze is van eerdere datum dan Filth.
Ik heb ergens gelezen dat er tussen deze EP en het debuutalbum er wat line-up-wisselingen hadden plaatsgevonden, en dat is te horen. Het lijkt wel een andere band. Waar Filth een ongemakkelijke zit is, klinkt dit bijna lief. Het is nog steeds aparte, eigen en niet al te lichte muziek, maar toch, maar toch… Ik hoor repeterende post-punk. Deze klinkt wat wiebelend, onvast, en wordt door een basgitaar op de voorgrond gedomineerd. Dat ben je als bleckie natuurlijk niet gewend. De muziek is licht experimenteel, licht psychedelisch, maar dit is allemaal kinderspel bij wat nog komen gaat.
De live-nummers die achter de EP komen laten direct het contrast tussen de EP en het debuut horen: Daar klinkt Swans hard, en ongemakkelijk industrieel als een hamer op een aambeeld. De EP schurkt dichter tegen het vrijere werk van een Joy Division of de art rock van Velvet Undergound aan, dan tegen Filth.

Ik vraag me af of ik dat materiaal ken. Toch maar ns checken.

Overigens speelde voor zover ik weet op oud werk Gira bas. Ik weet niet of dat hier ook geldt.

Ja, Gira speelt hier bas en iemand anders gitaar. Dit klinkt nog het meeste als oude Sonic Youth - overigens speelde Thurston Moorse op zijn beurt nog een blauwe maandag basgitaar in Swans.

The Great Annihilator gisteren nog eens gedraaid. Ik weet het niet zo goed. Het eerste album in deze luisterserie waar ik mijn aandacht niet altijd even goed bij kan houden, maar waar dat aan ligt? Wel grappig dat ik dacht Kristof Hahn te horen in die gierende, stuwende stukken in Celebrity Lifestyle, maar dat hij net op deze plaat even niet meedoet.

Ik zag dat ik een downloadcode voor Drainland bij deze LP had, die heb ik inmiddels binnengehaald en ga ik snel nog eens luisteren.

Ach, mn arme geheugen. Ik ken deze wel idd. Thanks voor de reminder.

Edit: @ zodiac, interessant. Het is denk ik mijn favoriete album. Maargoed, al zo lang ik in dit topic rondhang heb ik geen Swans geluisterd. En de laatste keer Great Annihilator is echt wel even terug.

[Dit bericht is gewijzigd door Dirge for november op 26-02-2026 10:33]

quote:

---

Op 26 februari 2026 10:32 schreef Dirge for november het volgende:
Edit: @ zodiac, interessant. Het is denk ik mijn favoriete album. (...) En de laatste keer Great Annihilator is echt wel even terug.

---

Dit had ik kunnen schrijven. Snap het zelf ook niet, maar had er wat moeite mee gisteren terwijl ik het altijd als een favoriet beschouwde.

Ik heb dat nu ook weleens, maar dan met Children of God. In die tijd te vaak achter elkaar gehoord denk ik.

Verder vind ik vooral Soundtracks for the Blind een lastige. Het is geweldig, maar de lengte van de plaat en de afwisseling tussen nummers en ambientgerelateerd spul vind ik lastig. Ik weet niet of ik de flow heb ontdekt nog. Dat heb ik bij de latere lange platen niet. Daarentegen is Swans are Dead nog steeds een van mn favorieten en dat is materiaal uit die tijd.

Dertien jaar na het einde van Swans kwam er opeens bericht van Michael Gira: SWANS ARE NOT DEAD.

Er werd een tour en een nieuw album aangekondigd. My Father Will Guide Me Up a Rope to the Sky. Voor wie goedkope nostalgie verwachtte, had Gira deze boodschap:
“THIS IS NOT A REUNION. It’s not some dumb-ass nostalgia act. It is not repeating the past. After 5 Angels Of Light albums, I needed a way to move FORWARD, in a new direction, and it just so happens that revivifying the idea of Swans is allowing me to do that.“

En hij hield woord. Al vind ik dat op My Father... nog niet heel erg te horen. De plaat sluit op veel punten nog steeds erg aan bij Angels of Light. Vooral in de akoestische nummers als 'Reeling the Liars In' of 'Inside Madeline'. Van alle reüniealbums is dit verreweg de toegankelijkste. Ook omdat de speelduur minder dan de helft is van de latere platen.



Gelukkig bevat het album met ' No Words/No Thoughts' en ' Eden Prison' ook nummers die echt als Swans klinken. Geluidsmuren, grandeur en godverachtend.



Maar deze plaat kwam voor mij pas echt tot leven toen ik Swans op de bijbehorende tour live zag. Het openingsnummer dat op plaat tien minuten duurt, nam live drie keer zoveel tijd in beslag. Hier een edit van hoe dat klonk:



Sowieso een beestachtige line-up met de stoïcijnse Norman Westberg op gitaar, Kristoph Hahn als een bezetene kauwgomkauwend op lap steel, een fantastische ritmesectie en dan nog de aanvullende percussie van dondergod Thor Harris. En dan Gira die als een gekooide tijger over zijn gedeelte van het podium heen en weer ijsbeerde.



Dit was ook de enige tour waarop oudere nummers als 'Sex God Sex' en 'I Crawled' werden gespeeld. Op We Rose From Your Bed With The Sun In Our Head zijn delen van de tour vastgelegd. Overigens was deze liveplaat in eerste instantie een handgemaakte release met akoestische demo's van het aanstaande album The Seer. Met de verkoop bekostigde Gira het opnameproces.

https://swans.bandcamp.com/album/we-rose-from-your-bed-with-the-sun-in-our-head

Tegelijkertijd werden ook onuitgebrachte nummers al live gebracht, zoals 'Avatar' en 'The Apostate'. Ik denk dat dit ook mijn favoriete episode uit de Swansgeschiedenis is doordat de nummers enerzijds nog herkenbaar waren en anderzijds het experiment en de drang naar creatie elkaar in evenwicht hielden. Bij de latere albums en tours is dat voor mijn gevoel iets te ver doorgeslagen naar dat laatste.



My Father... kende overigens ook een pre-order met bonusliedje: een driekwartier durende nachtmerrieachtige
bewerking van het album:



https://swans.bandcamp.com/album/my-father-will-guide-me-up-a-rope-to-the-sky

Inmiddels is het wel eens tijd om verder te gaan met het Swans-project. Anders gaan we er nooit komen.Cop/Young God. Ik heb ze samen op één CD staan, die ik in een keer beluister, dus ik heb niet zo scherp waar Cop eindigt, en waar Young God begint.
Wat mij direct opvalt is dat de muziek veel lichter, gemakkelijker en toegankelijker is dan die op Filth. Maar dat zegt eigenlijk iets over Filth, en niet over deze twee releases.
Slepende, zware, getergde muziek. (Post-)industrial/(proto-)sludge. Langzame aanslagen die de luisteraar mee de ellende intrekken. Wat mij opvalt zijn de verwrongen, dissonante riffs. Zeker die op een nummer als Job hadden zo op Tentacle of Whorror kunnen staan. De getormenteerde vocalen van Gira hadden dan weer op een Funeral Doom release niet misstaan. De lethargie druipt van de muziek af. Opvallende nummers: Clay Man, dat klinkt alsof je door de sompige modder wordt getrokken, I Crawled, dat nog net iets slepender is dat de rest, en Raping a Slave, dat net wat harder, industriëler, en ritmischer klinkt.

Vandaag Soundtracks for the Blind nog eens geluisterd. Ik blijf dit een moeilijk, maar intrigerend album vinden. Vroeger had ik er door de gefragmenteerde aard van het materiaal wel moeite mee. Bij herbeluistering blijkt dat ik er toch wel aan gewend ben, ik ga eigenlijk wel goed op de sterke afwisseling tussen nummers. Dat werkt voor mij als een soort droomlogica: je valt van het één in het ander, geen context, maar toch voelt het ergens wel als een geheel. En het houd je ook bij de les; zit je lekker in een flow, word je daarna weer opgeschud door iets compleet anders. Een raadselachtig werk, met een paar echt geniale nummers.

Direct maar doorgepakt en de bonus-CD opgezet: Die Tür Ist Zu. Een verzamelaar met o.a. een Duitstalige versie van het hoogtepunt van Soundtracks: Helpless Child. “Der Michael” klinkt wat komisch hier, verder een zeer goede versie. Verderop nog een akoestische live versie van Mother/Father, opgenomen voor de VPRO begin jaren ’90 en als afsluiter nog een fragment uit The Sound, hier Soundsection genaamd. Kortom, ook weer een curieus ding dit, waarvan ik het nu heel logisch vind dat deze bij Soundtracks is gevoegd.

Mijn vriendin is chronologisch de Blut aus Nord-discografie aan het afluisteren.

Zo zeg. Waar zouden we zijn geweest zonder die info?

Kom op Tom, met zo'n reactie doe je je hoge EQ geen eer aan.

Dit topic heeft alleen bestaansrechts als de huidige metalreleases niet meer de moeite zijn.

Met andere woorden: metal anno 2026 is dood.

Greed/Holy Money dan maar. Ik moet er wel bij vermelden dat de nummers bij mij volgens mij een andere volgorde hebben dan op de originele releases. Zo eindigt Cop/Young God met het dreigende Fool, en opent Greed/Holy Money met het mitrailleursalvo van de Bastard-versie/mix van Time is Money.
Leuk om de ontwikkeling van de band zo te horen. De muziek is nog steeds zwaar, slepend, duister, en dreigend; met de getormenteerde vocalen van Gira. Maar tegelijkertijd is de sound weer net wat meer open en toegankelijk dan op Cop/Young God. De piano doet z’n intrede. Net als de vocalen van Jarboe. Wat mij vooral opvalt is hoe erg oude Swans tegen industrial metal/sludge aanschurkt. Ik had het minder metalig verwacht. Maar tegelijkertijd sijpelen er rond deze periode subtiele harmonieën en melodieën in de composities. Sommige nummers gaan richting voorzichtig swingbare industrial/post-punk/new wave.